Την Τετάρτη 22 Απριλίου εντοπίστηκε νεκρή η 43χρονη Ελευθερία Γιακουμάκη, τα ίχνη της οποίας είχαν χαθεί από την Κυριακή 19 Απριλίου από τις Δαφνές Ηρακλείου. Ο 40χρονος πρώην σύντροφος της δολοφόνησε την Ελευθερία με πυροβόλο όπλο προκαλώντας τραύμα στον κρόταφο και ύστερα την εγκατέλειψε μέσα στο αυτοκίνητο της σε ένα χωράφι.
Ταυτόχρονα αυτό τον Απρίλη, ξεκίνησε στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο η δίκη για την γυναικοκτονία 32χρονης μητέρας δύο παιδιών, από τον σύζυγό της, τον Νοέμβριο του 2024, στο σπίτι της οικογένειας στους Αμπελόκηπους. Ο 39χρονος κατηγορούμενος τραυμάτισε με σφυρί και στη συνέχεια έπνιξε με καλώδιο τη σύζυγο και μητέρα των παιδιών του. Μέχρι να εντοπιστεί η νεκρή γυναίκα, στο πατάρι του διαμερίσματός ο συζυγοκτόνος ισχυριζόταν πως το θύμα είχε φύγει από το σπίτι και έστελνε μηνύματα από το εξωτερικό, ενώ σήμερα στο δικαστήριο ο κατηγορούμενος δήλωσε ότι η πράξη του έγινε εν βρασμώ.
Την Δευτέρα (1/6) η Βασιλική δολοφονήθηκε από τον σύζυγο της μέσα στο σπίτι της με τα παιδιά να βρίσκονται στο διπλανο δωμάτιο. Ο γυναικοκτόνος την είχε εμποδίσει από το να εργαστεί προκειμένου να επιτευχθεί η οικονομική εξάρτηση από αυτόν και ο εγκλωβισμός της στην υπάρχουσα κακοποιητική σχέση. Ο κοινωνικός αποκλεισμός και ο συνεχής έλεγχος ενίσχυαν το καθεστώς ομηρίας που της είχε επιβληθεί κάνοντας ακόμα πιο δύσκολη την απόφαση της να απομακρυνθεί. Ο γυναικοκτόνος θεωρούσε την Βασιλική “κτήμα του”, την παρακολουθούσε, ήθελε να έχει τον έλεγχο στη ζωή της και το σώμα της και τελικά τη σκότωσε. Η κακοποίηση και η βία που δεχόταν η Βασιλική ήταν γνωστή σε κάποια κοντινά της άτομα, στο συμβουλευτικό κέντρο που είχε απευθυνθεί και στους γείτονες που άκουγαν τις φωνές της αλλά δεν έκαναν τίποτα. Ο ρόλος των ΜΜΕ για ακόμα μια φορά είναι να ξεπλύνει τον γυναικοκτόνο παρουσιάζοντας τον ως “καλό οικογενειάρχη και πατέρα”. Tο victim blaming απο την οικογένεια του δράστη, τους χρήστες των social media και τα ΜΜΕ κανονικοποιούν και διαιωνίζουν την έμφυλη βία επιβεβαιώνοντας τον μισογυνισμό και τις πατριαρχικές αντιλήψεις που διέπουν την κοινωνία.
Οι δολοφονίες αδερφών μας από τις σχέσεις εξουσίας που δημιουργεί και συντηρεί η πατριαρχία δεν έχουν τελειωμό. Η γυναικοκτονία της Ευγενίας στο Ηράκλειο, η γυναικοκτόνία της 32χρόνης από τους Αμπελόκηπους και όλων των υπόλοιπων αδελφών μας που χάσανε τη ζωή τους από το χέρι αυτών που κάποτε αγάπησαν ή εμπιστεύτηκαν, φωτίζουν όψεις της ίδιας κοινωνικής βίας. Η γυναικοκτονία δεν είναι “της στιγμής”, δεν είναι μια πράξη που έγινε εν βρασμώ, αλλά εδράζεται σε βαθιά ριζωμένες πατριαρχικές δομές. Η γυναικοκτονία αποτελεί την έσχατη μορφή έμφυλης βίας, η οποία τροφοδοτείται από την αντίληψη της γυναίκας ως “ιδιοκτησίας” και την ανάγκη ελέγχου του γυναικείου σώματος και της ζωής.
Τα αίτια της γυναικοκτονίας/ εμφυλοκτονίας δεν είναι ψυχιατρικά, ούτε οφείλονται στην “κακιά στιγμή”. Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η ανισότητα μεταξύ των φύλων, βρίσκεται η πατριαρχία. Οι δράστες θεωρούν τη σύντροφο ή τη σύζυγό τους προέκταση του εαυτού τους και όταν εκείνη διεκδικεί την αυτονομία της (π.χ. μέσω ενός χωρισμού), ο δράστης καταφεύγει στη βία για να “τιμωρήσει” την ανυπακοή. Το αφήγημα του “εν βρασμού ψυχής” που ακούμε σε πολλές περιπτώσεις, όπως και στην περίπτωση των Αμπελοκήπων, αποτελεί συχνά μια προσπάθεια νομικής ελάφρυνσης, που στόχο επίσης έχει να υποτιμήσει τη συστηματική κακοποίηση που στις περισσότερες περιπτώσεις προυπήρχε του εγκλήματος.
Η γυναικοκτονία/ εκφυλοκτονία δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της πατριαρχίας, είναι και αποτέλεσμα των βαθιά κοινωνικών και ταξικών ανισοτήτων που καθορίζουν ποιές ζωές θεωρούνται σημαντικές και ποιες μπορούν να χαθούν σχεδόν αθόρυβα. Όταν μια γυναίκα είναι φτωχή, μετανάστρια, προσφύγισσα, σεξεργάτρια, επισφαλώς εργαζόμενη ή κοινωνικά αποκλεισμένη, η ζωή της μοιάζει να έχει μικρότερη αξία στα μάτια της κοινωνίας και του κράτους. Η βία που υφίσταται συχνά αγνοείται, οι καταγγελίες της δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και η ίδια αντιμετωπίζεται σαν ένα «περιθωριακό» πρόσωπο χωρίς προστασία. Η δολοφονία της αντιμετωπίζεται ως ένα αδιευκρίνιστο “δυστύχημα” ή ως απόρροια ενός περιθωριακού τρόπου ζωής, απογυμνώνοντας το έγκλημα τόσο από την έμφυλη όσο και τη ρατσιστική του διάσταση.
Για όλες τις αδικοχαμένες αδερφές μας θα είμαστε εδώ να παλεύουμε για έναν κόσμο χωρίς διακρίσεις, χωρίς βία στα σώματα μας και χωρίς εξουσιαστικούς μηχανισμούς που επιβάλουν θάνατο.
Είμαστε πολλές δεν κάνουμε ησυχία, το κράτος να τσακίσουμε και την Πατριαρχία
Η πατριαρχία βιάζει και σκοτώνει, στο δρόμο, στη δουλειά ποτέ καμία μόνη