Έμφυλη βία και κακοποίηση

μια προσπάθεια κατανόησης του τι είναι έμφυλη βία, ποιες μορφές μπορεί να πάρει η κακοποίηση, πώς γεννάται και αναπαράγεται και τι κάνουμε απέναντί της

Το κείμενο που διαβάζετε έχει σκοπό να συζητήσει θέματα που έχουν απασχολήσει πολύ τα τελευταία χρόνια. «Γιατί χρειάζεται ο όρος γυναικοκτονία και δεν αρκεί το ανθρωποκτονία; Τι άλλο θέλουν πια, ισότητα δεν έχουμε; Γιατί δεν έφυγε αν ήταν πράγματι κακοποιητικός ο άντρας της;»

Σκοπός μας δεν είναι να κουνήσουμε το δάχτυλο σε κανέναν. Δε θεωρούμε πως είμαστε «ειδήμονες». Απλούστατα πιστεύουμε πώς η έμφυλη βία πρέπει να εξαλειφθεί και για να γίνει αυτό πρέπει πρώτα να την κατανοήσουμε. Για αυτό, το εν λόγω κείμενο έχει σκοπό να αναδείξει τι είναι έμφυλη βία, ποιες μορφές μπορεί να πάρει η κακοποίηση, που μπορεί να λάβει χώρα και να εξηγήσει πώς όλες αυτές οι μορφές έχουν την ίδια ρίζα, την πατριαρχία. Να αναπτύξει πώς οι πατριαρχικές αντιλήψεις αναπαράγονται πρώτα από θεσμικά πρόσωπα και φορείς διαχέοντας τα στο κοινωνικό σύνολο και πώς το κοινωνικό σύνολο συμβάλει στην κανονικοποίησή τους με απλές καθημερινές συμπεριφορές. Να αναδείξει τη σημασία του να μπορέσουμε να εντοπίσουμε στις δικές μας συμπεριφορές ενδεχόμενα προβληματικά στοιχεία και να τα αποδομήσουμε καθώς και τη σημασία του να διεκδικήσουμε συλλογικά τη δημιουργία των απαραίτητων δομών στήριξης για τα άτομα που τις έχουν ανάγκη.

Τι είναι έμφυλη βία; Ποιες μορφές μπορεί να πάρει η κακοποίηση;

Έμφυλη βία είναι οι διαφορετικές μορφές βίας (σωματικής, ψυχολογικής, σεξουαλικοποιημένης) που δέχεται ένα άτομο λόγω της έμφυλης ταυτότητάς του ή της σεξουαλικότητάς του. Δηλαδή η βία που δέχεται μια γυναίκα επειδή είναι γυναίκα, που δέχεται ένα τρανς άτομο επειδή είναι τρανς, που δέχεται ένα κουίρ άτομο επειδή είναι κουίρ. Μπορεί να ασκηθεί βία σε γυναίκα/θηλυκότητες και να μην είναι έμφυλη βία. Αυτό που καθορίζει το αν κάτι εμπίπτει στον ορισμό έμφυλη βία είναι ότι η βία ασκήθηκε λόγω του φύλου του ατόμου (το αν ο λόγος που ασκείται αυτή η βία πηγάζει από το φύλο του).

Οι περισσότεροι όταν ακούν τον όρο έμφυλη βία, σκέφτονται σεξουαλικές επιθέσεις από αγνώστους σε σκοτεινά σοκάκια. Η αντίληψη όμως ότι η έμφυλη βία ασκείται από αγνώστους δε θα μπορούσε να απέχει παραπάνω από την πραγματικότητα. Τόσο στην Ελλάδα, όσο και παγκοσμίως, στην πλειονότητα των υποθέσεων έμφυλης βίας ο δράστης είναι κάποιος γνωστός του ατόμου που υπέστη τη βία (πρώην, νυν, σύζυγος, συγγενής, πατέρας, φίλος).

Η κακοποίηση μπορεί να πάρει πάρα πολλές μορφές:

Σωματική βία

Η σωματική βία είναι κάθε πράξη σωματικής κακοποίησης που έχει ως σκοπό να προκαλέσει σωματικό πόνο, δυσφορία ή τραυματισμό σε ένα άλλο άτομο με ή χωρίς την χρήση ή απειλή κάποιου αντικειμένου. Η σωματική βία μπορεί να πάρει πολλές μορφές από ένα σπρώξιμο ή ένα χαστούκι ως ξυλοδαρμό ή και δολοφονία. Στα πλαίσια μιας κακοποιητικής σχέσης συχνά ξεκινάει από πιο «ήπιες» μορφές και μπορεί να κλιμακώνεται μες τη διάρκεια της.

Γυναικοκτονία/ Εμφυλοκτονία

Η γυναικοκτονία/ εμφυλοκτονία συνιστά ακραία μορφή έμφυλης βίας και πρόκειται για την δολοφονία/ανθρωποκτονία θηλυκοτήτων επειδή είναι θηλυκότητες. Η γυναικοκτονία/ εμφυλοκτονία είναι ένα έγκλημα που προκύπτει από την κοινωνικά ανεκτή βία εις βάρος των θηλυκοτήτων και της αντίληψης της αντρικής εξουσίας πάνω στα σώματα και στις ζωές τους. Παρόλο που ο όρος «γυναικοκτονία» χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, καθώς τις προηγούμενες δεκαετίες βαφτίζονταν ως «εγκλήματα πάθους – εγκλήματα τιμής – εγκλήματα αντιζηλίας – οικογενειακές τραγωδίες». Τα φεμινιστικά κινήματα τα τελευταία χρόνια αγωνίζονται να καθιερωθεί ο όρος «γυναικοκτονία» τόσο κοινωνικά όσο και νομικά, καθώς αποτελεί ένα κοινωνικό φαινόμενο για την εξάλειψη του οποίου πρέπει να ληφθούν μέτρα.

Ψυχολογική βία

Η ψυχολογική κακοποίηση είναι ένα σύνολο ενεργειών που συστηματικά υπονομεύουν, μειώνουν, υποτιμούν και εκφοβίζουν το άτομο με σκοπό να του προκαλέσουν συναισθηματική και ψυχολογική βλάβη, ώστε ο κακοποιητής να έχει τον απόλυτο έλεγχο στην ζωή του ατόμου. Η ψυχολογική βία εκφράζεται με πολλές μορφές και παρόλο που τα τραύματα δεν είναι ορατά οι συνέπιες για την ζωή του ατόμου είναι εξίσου βλαπτικές με τις άλλες μορφές βίας.

Λεκτική βία

Ως λεκτική βία χαρακτηρίζεται ο κακοποιητικός λόγος που έχει ως στόχο να μειώσει την αυτοεκτίμηση του ατόμου, να το κάνει να αισθάνεται ότι δεν αξίζει τίποτα, να αισθάνεται φόβο και αδυναμία. Ο κακοποιητικός λόγος έχει πολλές μορφές όπως φωνές, εξύβριση, εξευτελισμό, κριτική, ταπείνωση, δυσφήμηση, τρομοκρατία, απειλές προς το επιζών άτομο ή προς παιδιά, αγαπημένα πρόσωπα ή κατοικίδια. Η λεκτική βία μπορεί να συμβαίνει κατ’ ιδίαν αλλά και με την παρουσία άλλων ατόμων. Ακόμα, η λεκτική βία μπορεί να εκφράζεται και με έμμεσο τρόπο, όπως με την έκφραση του προσώπου, χειρονομίες ή και με την αδιαφορία στις ανάγκες και επιθυμίες του ατόμου.

Απομόνωση/ Αποκλεισμός

Η απομόνωση είναι μια μορφή ψυχολογικής και κοινωνικής βία κατά την οποία το κακοποιητικό άτομο προσπαθεί να απομονώσει το άλλο άτομο από το οικογενειακό, φιλικό και συχνά εργασιακό του περιβάλλον, μπορεί να το κάνει να στραφεί εναντίον του κοινωνικού του κύκλου και σε πιο επικίνδυνες μορφές μπορεί να του απαγορεύει να κάνει πράγματα μόνο του και να παίρνει αποφάσεις για την ζωή του. Η απομόνωση είναι μια χειριστική τεχνική που στοχεύει στον έλεγχο της ζωής του ατόμου και στην εξάρτηση του από τον κακοποιητή.

Gaslighting (αυτό-αμφισβήτηση)

Το Gaslighting (γκασλάιτινγκ) είναι μια μορφή ψυχολογικής χειραγώγησης κατά την οποία ο κακοποιητής προσπαθεί να προκαλέσει στο άλλο άτομο την αίσθηση ότι οι πεποιθήσεις του, οι αναμνήσεις του και αυτά που νιώθει δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Μέσα από συστηματική άρνηση, παραπλάνηση και ψέματα ο κακοποιητής προσπαθεί να χειραγωγήσει το άλλο άτομο κάνοντάς το να αναρωτιέται μήπως έχει χάσει τα λογικά του και να αμφισβητεί τον εαυτό του για όσα πιστεύει, λέει ή αισθάνεται. Το gaslighting μπορεί να έχει πολύ βλαπτικές συνέπιες στην ψυχολογία του ατόμου, καθώς σταδιακά μπορεί να χάνει την ικανότητα του να σκέφτεται και να αποφασίζει για τον εαυτό του, βρίσκεται μόνιμα σε μια κατάσταση σύγχυσης και παραπλάνησης και μπορεί να οδηγηθεί στο να χάνει την αίσθηση των δικών του επιθυμιών και συναισθημάτων.

Παρακολούθηση/ stalking

Ως stalking (στόκινγκ) ή αλλιώς εμμονική παρενοχλητική παρακολούθηση χαρακτηρίζονται οι επίμονες, επαναλαμβανόμενες, ανεπιθύμητες και σκόπιμες συμπεριφορές και πράξεις, όπως η παρακολούθηση, τα μηνύματα, τηλεφωνήματα, οι απρογραμμάτιστες επισκέψεις που έχουν ως σκοπό να προκαλέσουν φόβο, τρόμο και ανησυχία στο άτομο που τις δέχεται. Το stalking μπορεί να συμβαίνει και στον ψηφιακό και στον πραγματικό κόσμο με τον stalker (άτομο που παρακολουθεί) να εμφανίζεται εκεί που είναι το άτομο χωρίς προειδοποίηση, να παρακολουθεί την ζωή του, να εισβάλει στο προσωπικό και επαγγελματικό του χώρο, να το απειλεί, καθώς μπορεί να διαπράττει και μια σειρά άλλων παραβιαστικών συμπεριφορών. Το άτομο που το βιώνει βρίσκεται συνεχώς σε μια κατάσταση απειλής, φόβου και απώλειας ελέγχου για την ζωή του.

Κτητικότητα/ Έλεγχος

Συμπερασματικά, όλα τα παραπάνω αποτελούν μορφές ψυχολογικής κακοποίησης με τις οποίες το κακοποιητικό άτομο έχει σκοπό να χειραγωγήσει το άλλο, ώστε να το βάλει να κάνει αυτά που εκείνο θέλει σε κάθε περίπτωση και να ελέγχει την ζωή του. Όλες αυτές οι μορφές βίας συχνά προέρχονται από την πεποίθηση ότι ένα άτομο έχει εξουσία/δικαιοδοσία στην ζωή κάποιου άλλου και ότι το δεύτερο άτομο αποτελεί «κτήμα», οπότε είναι υποχρεωμένο να ζει την ζωή του και κάνει πράγματα σύμφωνα με τις πεποιθήσεις του κακοποιητή.

Σεξουαλικοποιημένη βία

Σεξουαλικοποιημένη βία είναι κάθε μορφή σεξουαλικής πράξης ή απόπειρα τέτοιας πράξης χωρίς την ελεύθερη και εκούσια συναίνεση των εμπλεκόμενων ατόμων. Κατά την άσκηση της μπορεί να χρησιμοποιηθεί σωματική βία ή απειλές για σωματική βία, εξαναγκασμός ή εκβιασμός και μπορεί να ασκηθεί σε οποιαδήποτε χώρο, προκαλώντας βλάβες σε όλους τους τομείς της ζωής του επιζώντος.

Σεξουαλική Παρενόχληση

Σεξουαλική παρενόχληση θεωρείται κάθε ανεπιθύμητη λεκτική ή σωματική συμπεριφορά με σεξουαλικό χαρακτήρα που προσβάλει το άτομο που την δέχεται. Η σεξουαλική παρενόχληση συχνά λαμβάνει χώρα σε κοινωνικά ή σε εργασιακά περιβάλλοντα, όπου οι σχέσεις εξουσίας καθιστούν πιο ευάλωτα τα άτομα που τη δέχονται.

Παραβιαστική συμπεριφορά

Παραβιαστική συμπεριφορά χαρακτηρίζεται κάθε συμπεριφορά που παραβιάζει τα όρια κάποιου ατόμου με ή χωρίς σεξουαλικό κίνητρο. Ένα άτομο μπορεί να έρθει αντιμέτωπο με παραβιαστικές συμπεριφορές σε όλα τα περιβάλλοντα στα οποία υπάρχει.

Εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση/ human trafficking

Το human trafficking (χιούμαν τράφικινγκ) είναι ένα ειδεχθές έγκλημα έμφυλης βίας κατά το οποίο άτομα διακινούνται ως εμπόρευμα με σκοπό την προσκόμιση οικονομικού κέρδους από την εκμετάλλευσή τους. Μέσα από την χρήση βίας, εξαναγκασμού, μέσω απαγωγής ή εξαπάτησης άτομα ξεριζώνονται από τον τόπο τους, κρατούνται έγκλειστα και εξαναγκάζονται σε διάφορες μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης, αναγκαστικής εργασίας και κάθε μορφή αναγκαστικής επιταγής.

Εκδικητική πορνογραφία/ revenge porn

Το revenge porn (ριβέντζ πορν) αναφέρεται στη λήψη ή/και στη διανομή και δημοσίευση εικόνων ή/και βίντεο με σεξουαλικό περιεχόμενο χωρίς την συγκατάθεση του ατόμου που απεικονίζεται στο περιεχόμενο αυτό. Η δημοσίευση του υλικού αυτού, γίνεται συνήθως (αλλά όχι αποκλειστικά) από πρώην ή νυν συντρόφους, με σκοπό την εκδίκηση, την ψυχολογική βλάβη, την τιμωρία και έκθεση του άλλου ατόμου.

Stealthing

Το stealthing (στίλθινγκ) είναι η πράξη της αφαίρεσης του προφυλακτικού κατά την διάρκεια της σεξουαλικής πράξης εν αγνοία του/της συντρόφου την ώρα που έχει συναινέσει σε επαφή με προφύλαξη. Αποτελεί μια μορφή σεξουαλικής επίθεσης που εκθέτει το άτομο σε σεξουαλικλως μεταδιδόμενα νοσήματα, απρογραμμάτιστη/ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση των ορίων του.

Slut shaming/ σεξουαλικός στιγματισμός

Ο όρος slut shaming (σλάτ σέιμινγκ) αναφέρεται σε ένα σύνολο συμπεριφορών που έχουν στόχο να προκαλέσουν ενοχές, να ντροπιάσουν, να υποτιμήσουν και να κρίνουν ένα άτομο όταν εκφράζει την σεξουαλικότητά του ή αυτό που μπορεί να θεωρήσουν σαν έκφραση της σεξουαλικότητας του. Η κριτική συχνά μπορεί να αναφέρεται στον τρόπο που επιλέγει το άτομο να ντύνεται, να συμπεριφέρεται ή να ζει την ζωή του όταν τα παραπάνω δεν ανταποκρίνονται στα ετεροκανονικά στερεότυπα για το πως «πρέπει» να είναι και να συμπεριφέρονται τα άτομα γενικότερα ή και ανάλογα με το φύλο τους. Το slut shaming αποτελεί μορφή εκφοβισμού με βασικούς αποδέκτες θηλυκότητες. Μπορεί όμως να συμβεί σε οποιοδήποτε άτομο ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας.

Victim blaming / κατηγορία θύματος

Το victim blaming (βίκτεμ μπλέιμινγκ) χρησιμοποιείται σαν τακτική για να μεταφέρεται η ευθύνη της κακοποίησης από τον κακοποιητή στα επιζώντα έμφυλης βίας. Δυστυχώς, το victim blaming το βλέπουμε να συμβαίνει ακόμα και σε περιπτώσεις γυναικοκτονιών. Είναι φανερό ότι το victim blaming είναι μια μορφή κακοποιητικής συμπεριφοράς που επανατραυματίζει τα επιζώντα κακοποίησης, τους δημιουργεί ενοχές, ντροπή και τα αποθαρρύνει από το να μιλήσουν και να ζητήσουν την βοήθεια και την στήριξη που χρειάζονται. Το victim blaming σκοπό έχει να προστατεύει τους κακοποιητές και συμβάλει στην κανονικοποίηση και διαιώνιση της βίας και της ανισότητας. Καμιά συμπεριφορά, ρούχο ή κατάσταση δεν δικαιολογεί την βία και η ευθύνη ανήκει πάντα στο άτομο που την ασκεί.

Βιασμός

Ο βιασμός είναι η τέλεση ή απόπειρα τέλεσης κάθε σεξουαλικής πράξης χωρίς την εκούσια, ελεύθερη και αβίαστη συναίνεση του άλλου ατόμου, πολλές φορές με την χρήση βίας ή απειλής.

Τι είναι η συναίνεση;

Συναίνεση είναι η ελεύθερη, συνειδητή και ξεκάθαρη άδεια/συγκατάθεση που δίνει ένα άτομο για την συμμετοχή του σε μια ενέργεια, συνθήκη ή πράξη. Η συναίνεση έχει κάποια βασικά χαρακτηριστικά για να είναι ειλικρινής. Δεν πρέπει να έχει προέλθει από πίεση, εκβιασμό, εξαναγκασμό, υποχρέωση, χειραγώγηση, επιβολή. Η συναίνεση είναι αναστρέψιμη, δηλαδή το άτομο ανά πάσα ώρα και στιγμή έχει την δυνατότητα να αλλάξει γνώμη, να πάρει πίσω την συγκατάθεση του, να σταματήσει ή να αποχωρίσει. Ακόμα, προϋπόθεση της συναίνεσης είναι η ενημέρωση. Πριν συναινέσει το άτομο είναι απαραίτητο να έχει όλες τις πληροφορίες σχετικά με το σε τι συναινεί και με το τι πρόκειται να συμβεί. Όταν δίνουμε την συναίνεσή μας δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε στα πάντα, η συναίνεση είναι συγκεκριμένη, μπορεί να αφορά συγκεκριμένες συνθήκες, χρονική στιγμή ή και κατάσταση και μπορεί να διαπραγματεύεται συνεχώς. Τέλος, βασικό χαρακτηριστικό της συναίνεσης είναι ο ενθουσιασμός, δηλαδή η έκφραση ξεκάθαρης θετικής επιθυμίας του ατόμου για να συμμετέχει σε μια πράξη.

Συναίνεση ΔΕΝ είναι

– Όχι

– Άλλαξα γνώμη

– Η σιωπή

– Ίσως, Μπορεί

– Θέλω χρόνο

– Νιώθω άβολα

– Σταμάτα

– Θέλω να φύγω/φύγεις

– Δεν έχω πολλή όρεξη

– Όχι, ευχαριστώ

– Μπα

– Μμμ

– Με τίποτα

– Ίσως αργότερα, άλλη στιγμή

– Δεν θέλω

– Άσε με να το σκεφτώ

Εν ολίγοις, οτιδήποτε πέρα από ενθουσιώδη κατάφαση είναι άρνηση. Αν δεν είσαι σίγουρος, είναι απλό: ρώτα!

Οικονομική βία

Η οικονομική βία είναι η στέρηση πόρων, αγαθών, υπηρεσιών και ευκαιριών με σκοπό το άτομο να είναι οικονομικά εξαρτημένο και χειραγωγούμενο από τον κακοποιητή. Η οικονομική βία μπορεί να εκφραστεί με πολλές μορφές, όπως την απαγόρευση ή παρεμπόδιση του ατόμου να εργαστεί με αποτέλεσμα να του στερείται το δικαίωμα της οικονομική αυτονομίας. Ακόμα, μορφή οικονομικής βίας είναι όταν ο κακοποιητής αποσπά τον μισθό του άλλου ατόμου, του στερεί την πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικούς πόρους ή δεν του επιτρέπει την πρόσβαση σε οικογενειακούς ή κοινούς λογαριασμούς. Ο εξαναγκασμός σε χρέη είναι μορφή οικονομικής βίας στην οποία το άτομο εξαναγκάζεται να πάρει δάνειο στο όνομά του. Οικονομική βία θεωρείται επίσης όταν το άτομο δεν λαμβάνει τα αναγκαία χρήματα για την κάλυψη των βασικών του αναγκών. Όλα τα παραπάνω είναι μορφές κακοποίησης που έχουν ως αποτέλεσμα να στερήσουν την αυτονομία του ατόμου, να το κρατήσουν εγκλωβισμένο στην κακοποιητική κατάσταση με την επιβίωσή του να εξαρτάται από το κακοποιητικό άτομο.

Ενδοοικογενειακή βία

Ο όρος ενδοοικογενειακή βία αναφέρεται στην βία που λαμβάνει χώρα στα πλαίσια της οικογένειας και μπορεί να εκδηλώνεται με όλες τις μορφές βίας που αναφέρθηκαν παραπάνω (λεκτική, σωματική, σεξουαλικοποιημένη, οικονομική) και είναι σε παγκόσμιο επίπεδο μια από τις πιο συχνές/συνηθισμένες μορφές έμφυλης βίας. Ενδοοικογενειακή βία είναι οι συστηματικές παραβιαστικές και ελεγκτικές συμπεριφορές που ένα μέλος ή περισσότερα μέλη της οικογένειας ασκούν στα αλλά με σκοπό την διατήρηση της εξουσίας πάνω στις ζωές τους (και πολλές φορές και στα σώματά τους). Το κακοποιητικό μέλος χρησιμοποιεί την βία για να εκφοβίσει, τρομοκρατήσει, αποδυναμώσει τα άλλα μέλη ώστε να μπορεί να τα χειρίζεται και να τα κρατάει εγκλωβισμένα σε αυτή την κατάσταση. Τα άτομα που υφίστανται οικογενειακή βία βρίσκονται σε μια μόνιμη κατάσταση απειλής, άγχους, τρομοκρατίας χωρίς να υπάρχει πολλές φορές κάποια ορατή διέξοδος από αυτή την κατάσταση.

Ομοφοβία/ Τρανσφοβία

Ομοφοβία και τρανσφοβία είναι όροι που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν κάθε μορφή προκατάληψης, απόρριψης, λεκτικής βίας, σωματική επίθεσης, διάκρισης απέναντι σε άτομα λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού ή της τρανς ταυτότητας τους.

Η βία που μπορεί να δεχτούν τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα μπορεί να εκφράζεται και με πιο έμμεσους τρόπους. Συχνά, τα άτομα αυτών των κοινωνικών ομάδων βιώνουν τον εργασιακό αποκλεισμό (κυρίως τα τράνς άτομα) που λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου τους μπορεί να έρθουν αντιμέτωπα με την διάκριση και τον αποκλεισμό από την αγορά εργασίας, ή/και μπορεί να κινδυνεύει η παραμονή ή η εξέλιξή τους σε ένα εργασιακό περιβάλλον. Τα παραπάνω έχουν συχνά ως αποτέλεσμα τα άτομα αυτά να οδηγούνται σε επισφαλή εργασία, που πολλές φορές θέτει σε κίνδυνο την σωματική και ψυχική τους υγεία. Ακόμα, ο εργασιακός αποκλεισμός που υφίστανται τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα οδηγεί και σε μια σειρά άλλων αποκλεισμών από κοινωνικά αγαθά – όπως είναι η στέγαση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη – και θέτει εμπόδια στην ανεξαρτησία τους και την ικανότητά τους να ορίζουν την ζωή τους, οδηγώντας τα στην φτωχοποίηση και συντηρώντας την ευαλωτότητά τους.

Επιπλέον, μορφή τρανσφοβίας αποτελεί η ψυχιατρικοποίηση των τρανς ατόμων από την ιατρική και ψυχιατρική κοινότητα. Παρά την διεθνή αποπαθολογικοποίηση της τρανς ταυτότητας υπάρχουν ακόμα προκαταλήψεις που την συνδέουν με «ψυχική διαταραχή» συντηρώντας το στίγμα και τον κοινωνικό αποκλεισμό που μπορεί να βιώσουν τα άτομα αυτά.Ακόμα, η μη παροχή δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης κατά την διαδικασία της φυλομετάβασης αποτελεί μορφή τρανσφοβίας.

Οι ρίζες της έμφυλης βίας (ή αλλιώς πατριαρχία & ετεροκανονικότητα)

Όλες οι παραπάνω μορφές βίας έχουν κοινή ρίζα: την πατριαρχία. Η πατριαρχία είναι το σύστημα που δημιουργεί την έμφυλη καταπίεση και αναπαράγει τα κοινωνικά στερεότυπα μέσα από προκαθορισμένους ρόλους και συμπεριφορές διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο την “κανονικότητα”. Νιώθουμε αυτήν την καταπίεση πριν καν γεννηθούμε αφού ήδη επιβάλλεται η ταξινόμηση μας με βάση το ‘βιολογικό’ φύλο σε «αγοράκι», «κοριτσάκι», «αρσενικό» και «θηλυκό». Η πατριαρχία είναι ριζωμένη βαθιά στην καθημερινότητα μας αφού επηρεάζει και διαμορφώνει το πως υπάρχουμε μέσα στην κοινωνία και πώς σχετιζόμαστε μεταξύ μας. Ο τρόπος που ζούμε, οι σχέσεις που χτίζουμε φιλικές ή ερωτικές, το τι είναι επιτρεπτό ή όχι, «φυσιολογικό» ή όχι είναι άμεσα συνυφασμένο με ηθικούς κανόνες που ποτέ μας δεν κληθήκαμε να διαμορφώσουμε, απλά τυφλά να υπακούμε.

Η δυαδικότητα του φύλου επιβάλλει όλα τα κοινωνικά χαρακτηριστικά και τις συμπεριφορές που πρέπει να έχουν τα άτομα. Για παράδειγμα, μας λένε συνεχώς ότι πρέπει να είμαστε χαρούμενες και φροντιστικές επειδή είμαστε «γυναίκες» και ταυτόχρονα μαθαίνουν σε αρρενωπότητες πως πρέπει να κρύβουν τα συναισθήματα τους και να επιδεικνύουν δύναμη και υπεροχή. Οι υποστηρικτές της δυαδικότητας επικαλούνται την επιστήμη της ιατρικής και της βιολογίας προκειμένου να παρουσιάσουν το δίπολο αυτό ως κάτι «φυσικό» και «λογικό». Έτσι, οτιδήποτε αποκλίνει από τις επιβαλλόμενες νόρμες στιγματίζεται και περιθωριοποιείται. Αυτό συμβαίνει για όσα άτομα δεν αυτοπροσδιορίζονται με βάση τα χαρακτηριστικά του φύλου που τους αποδόθηκαν πριν καν τη γέννα τους. Ακόμη και άτομα που το σώμα τους δεν εμπίπτει στα βιολογικά χαρακτηριστικά του «αρσενικού» και «θηλυκού» (όπως πχ τα ίντερσεξ άτομα) θεωρούνται «προβληματικά» και «μη φυσιολογικά». Γι’ αυτό η ανυπακοή στην ετεροκανονικότητα και τη δυαδικότητα του φύλου ενοχλεί πολύ και καταστέλλεται.

Η αναπαραγωγή του πατριαρχικού συστήματος ξεκινά από το εκπαιδευτικό σύστημα όπου παρατηρούμε να διαχέεται ο πατριαρχικός ετεροκανονικός λόγος και τοποθετεί τα άτομα από πολύ μικρή ηλικία σε έμφυλους ρόλους μέσα στο δίπολο άντρας- γυναίκα. Ήδη από τις πρώτες βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος τα παιδιά καλούνται να εκτελέσουν ρόλους που τους «αντιστοιχούν» σύμφωνα με το βιολογικό τους φύλο. Για παράδειγμα τα κορίτσια τα βάζουν να παίζουν με παιχνίδια τα οποία σχετίζονται με την φροντίδα του σπιτιού όπως είναι τα κουζινικά, κούκλες μωράκια κ.α. ενώ στα αγόρια δίνονται παιχνίδια όπως αυτοκινητάκια και όπλα, παιχνίδια που αναπτύσσουν την κίνηση και την δύναμη. Ο στόχος αυτής της διάκρισης είναι τα κορίτσια να μάθουν να φροντίζουν το σπίτι και την οικογένεια και τα αγόρια να προετοιμάζονται να γίνουν ικανοί εργάτες και ίσως ικανοί στρατιώτες για τους πολέμους των κρατών. Ο έμφυλος διαχωρισμός των παιχνιδιών, έρχεται να προστεθεί σε έναν διαχωρισμό που τα παιδιά μαθαίνουν να ακολουθούν ήδη από το σπίτι τους, με τα κορίτσια να μαθαίνουν να είναι υπομονετικές, φροντιστικές, με ενσυναίσθηση ενώ τα αγόρια μεγαλώνουν με πρότυπα που τους θέλουν δυνατούς, με ισχυρό χαρακτήρα, χωρίς περισσευούμενους συναισθηματισμούς με την ατάκα που σέρνει σε όλη του την ζωή κάθε αρρενοπώτητα από την ώρα που γεννιέται «οι άντρες δεν κλαίνε».

Από την άλλη η κοινωνία συνεχίζει στην καθημερινότητα να αναπαράγει σεξισμό και ομοφοβία/τρανσφοβια με πολλούς τρόπους πιο συνηθισμένος εκ των οποίων τα σεξιστικά αστεία που σκοπό έχουν να υποτιμήσουν και να χλευάσουν την γυναικεία υπόσταση και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Σεξιστικά αστεία τα οποία στηρίζονται στην παραδοχή ότι χαρακτηριστικά που αποδίδονται σε γυναίκες είναι αρνητικά. Η ανοχή και η αναπαραγωγή τέτοιων αυτού του λόγου δημιουργεί μια κουλτούρα μισογυνισμού και κακοποίησης, είτε μιλάμε για αστεία που έχουν να κάνουν με την θέση των θηλυκοτήτων και των ΛΟΑΤΚΙ+ μέσα στην καθημερινή ζωή από το σπίτι μέχρι την δουλειά και το τρόπο διασκέδασης είτε έχουν να κάνουν με την σεξουαλικότητα και την έκφραση φύλου. Δεν είναι λίγα εκείνα τα αστεία που τολμούν να αναπαράγουν την κουλτούρα του βιασμού και ακόμα και να φτάνουν σε σημείο να γελοιοποιούν την έννοια του βιασμού. Ευτυχώς, πλέον υπάρχει όμως και μια μεγάλη μερίδα εντός της κοινωνίας μας που απαντά και σταματά αυτήν την έκφραση του σεξιστικού λόγου, αποδομώντας τον και επαναφέροντας στην επιφάνεια την προβληματική διάστασή του.

Μπάτσοι, TV, δικαστική αρχή, όλα τα καθάρματα δουλεύουνε μαζί

(ή αλλιώς θεσμική αναπαραγωγή πατριαρχίας)

Η αναπαραγωγή και η ενστάλαξη της πατριαρχίας επιτυγχάνεται μέσα από τους θεσμούς με την ανάδειξη των έμφυλων στερεοτύπων ως κανόνες ζωής αλλά ακόμα και της ανοχής στην έμφυλη βία. Δεν είναι λίγες εκείνες οι φορές που τα ΜΜΕ αναπαράγουν ειδήσεις που αφορούν περιστατικά έμφυλης βίας με μια ελαφρότητα και με μια κουτσομπολίστικη διάθεση, κάνοντας αναφορές στον τρόπο ζωής του ατόμου που κακοποιήθηκε ή/και δολοφονήθηκε υποτιμώντας τον τρόπο ζωής του και μετακυλύοντας την ευθύνη για την κακοποίησή του στο ίδιο. Φράσεις όπως, «επαγγελματίες ομοφυλόφιλοι» και «ελαφρών ηθών» αναπαράγονται ελεύθερα στα κανάλια για τα θύματα, γίνονται σωρηδόν σχόλια που αμφισβητούν την αξιοπιστία τους, τίθενται «καλοκάγαθες» ερωτήσεις γύρω από το «γιατί τόσο καιρό δεν έλεγαν κάτι». Παράλληλα, τα ΜΜΕ παρενοχλούν τα θύματα και δε σέβονται ούτε στο ελάχιστο την ιδιωτικότητά τους (όπως έγινε στην υπόθεση της 12χρονης στον Κολωνό, που δεν μπορούσε επί μέρες να βγει από το σπίτι, λόγω της παρουσίας των δημοσιογράφων), ενώ οι θύτες δεν χαίρουν της ίδιας μεταχείρισης.

Πέρα από την στοχοποίηση των θυμάτων, εξίσου μεγάλη έμφαση δίνεται και στο ξέπλυμα των δραστών. Μέσα από τα ΜΜΕ έχουμε παρακολουθήσει ξέπλυμα κακοποιητών, λόγω της κοινωνικής και ταξικής τους θέσης ενώ πολλές φορές δόθηκε δημόσιο βήμα σε κακοποιητές να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους ή ακόμα και να λοιδορήσουν τα άτομα που είχαν κακοποιήσει. «Ευυπόληπτοι, επιφανείς πολίτες», «οικογενειάρχες που δεν είχαν δώσει δικαιώματα και όλοι τους συμπαθούσαν, με σημαντικές συνεισφορές στον έναν ή τον άλλον κλάδο», «μαγαζάτορες που απλά υπερασπίστηκαν την ιδιοκτησία τους» (δολοφονώντας έναν άνθρωπο στην υπόθεση του Ζακ Κωστόπουλου). Ακόμα όμως και τις λίγες φορές που στοχοποιούνται από τα ΜΜΕ οι κακοποιητές αυτό γίνεται αποκρύπτοντας τη συστημική διάσταση της έμφυλης βίας αποδίδοντας τις πράξεις στο γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι δράστες είναι «τέρατα» ή «ψυχιατρικοί ασθενείς».

Ο επανατραυματισμός των επιζώντων έμφυλης βίας δεν διαπράττεται μονάχα μέσα από τα θεσμικά ΜΜΕ, αλλά και στις δικαστικές αίθουσες και στα αστυνομικά τμήματα. Άτομα τα οποία έχουν υποστεί έμφυλη βία και κακοποίηση και έχουν στραφεί για αναζήτηση βοήθειας στα αστυνομικά τμήματα, καλούνται να αποδείξουν όσα βίωσαν με τους αστυνομικούς να υποτιμούν όσα καταγγέλονται, δημιουργώντας μια συνθήκη ανασφάλειας και επανατραυματισμού. Παράλληλα, δεν είναι λίγες οι καταγγελίες από επιζώντα άτομα που αναφέρουν ότι οι μπάτσοι έχουν προσπαθήσει να τις αποτρέψουν από το να προβούν σε καταγγελία για τον κακοποιητή τους. Οι διαδικασίες καταγγελίας, ειδικά για ανήλικα άτομα, θα έπρεπε να είναι ιδιαίτερα προστατευτικές για τα επιζώντα για την αποφυγή επανατραυματισμού κάτι που φυσικά δε συμβαίνει. Δυστυχώς, δεν υπάρχει η απαραίτητη μέριμνα και η ψυχολογική στήριξη κατά την διάρκεια της κατάθεσης, αντιθέτως τα επιζώντα υποβάλλονται σε ερωτήσεις και σχόλια που δυσχεραίνουν την ψυχολογική τους κατάσταση. Δεν θα ξεχάσουμε την υπόθεση παιδοβιασμού και μαστροπείας της 12χρονης από τον Κολωνό όπου το παιδί είχε αναγκαστεί να καταθέσει αμέτρητες φορές εντός των αστυνομικών τμημάτων.

Ένα άλλο ζήτημα που αφορά τις υποθέσεις έμφυλης βίας είναι ότι οι έρευνες που διεξάγονται από την αστυνομία είναι συχνά ελλιπέστατες. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στους δράστες να αμφισβητήσουν στο δικαστήριο την επάρκεια των αποδείξεων της ενοχής τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση του κακοποιητή-παιδοβιαστή Λιγνάδη, καθώς υπολογιστές και υλικό που θα ήταν ενοχοποιητικό για την υπόθεση του δεν λήφθηκε ποτέ από τους μπάτσους ή λήφθηκε με μεγάλη καθυστέρηση προσφέροντας στο Λιγνάδη τη δυνατότητα να εξαφανίσει τα ενοχοποιητικά για αυτόν στοιχεία.

Ανασταλτικός παράγοντας για τις καταγγελίες είναι και το υψηλό τους κόστος που επιβαρύνει τα επιζώντα, ένα κόστος το οποίο μπορεί να μην έχουν όλα την οικονομική ευχέρεια να καλύψουν ιδιαιτέρως αν είναι άτομα ανήλικα, άνεργα, μετανάστριες ή οικονομικά εξαρτημένα από τον κακοποιητή τους. Ενδεικτικό παράδειγμα, είναι τα ασφαλιστικά μέτρα, τα οποία έχουν πολύ υψηλό κόστος για να τεθούν σε ισχύ. Παρά το υψηλό κόστος τις περισσότερες φορές δεν επαρκούν για να αποτρέψουν την περαιτέρω κακοποίηση ή ακόμα και την δολοφονία του θύματος.

Ακόμα κι αν καταφέρει ένα επιζών άτομο να φτάσει στις δικαστικές αίθουσες για να αναζητήσει δικαιοσύνη για την κακοποίηση που έχει υποστεί εκεί αρκετές φορές βρίσκει νέα εμπόδια, είτε από την στάση των εκάστοτε δικαστών είτε ακόμα και με την ίδια την διαδικασία όπου το άτομο που έχει κακοποιηθεί καλείται να βρεθεί στην ίδια αίθουσα με τον κακοποιητή του/της. Είναι πολλά τα παραδείγματα από δικαστές και εισαγγελείς οι οποίοι με στόχο να μειώσουν τις κακοποιητικές ενέργειες του θύτη θέτουν ερωτήματα και καταθέτουν προτάσεις οι οποίες λασπολογούν κατά της επιζώσας και υποτιμούν την κακοποίηση που υπέστη. Ειδικά σε περιπτώσεις όπου ο θύτης είναι ταξικά και κοινωνικά «ανώτερος» από το επιζών άτομο παρατηρούμε μια πιο ευνοϊκή μεταχείρισή του από το δικαστήριο. Όπως στην υπόθεση του ηθοποιού Π. Φιλιππίδη ο οποίος κατηγορούνταν για βιασμό και απόπειρα βιασμού σε 3 συναδέλφισσές του. Κατά την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας ο πρόεδρος του δικαστηρίου δεν δίστασε να ζητήσει από την μια επιζώσα να κάνει αναπαράσταση της κακοποιητικής πράξης και να καθίσει δίπλα στον θύτη (σ.σ.Φιλιππίδη). Μια πράξη η οποία ζητήθηκε από την έδρα του δικαστηρίου να πραγματοποιηθεί για να μειώσει την σοβαρότητα της καταγγελίας και η οποία συντελεί στον επανατραυματισμό και εξευτελισμό της επιζώσας εντός της δικαστικής αίθουσας.

Αυτή η στάση όμως των ΜΜΕ, των μπάτσων, των δικαστικών αρχών αλλά και ευρύτερα του εξουσιαστικού μηχανισμού εκτελεί με ακρίβεια τα βήματα μια πατριαρχικής δομής όπου ο λόγος αλλά και η ίδια η ύπαρξη μιας θηλυκότητας ή ενός ατόμου που δεν εμπίπτει στα ετεροκανονικά πρότυπα μειώνεται και τοποθετείται χαμηλότερα σε σχέση με τον λόγο και την ύπαρξη μιας αρρενωπότητας.

Μέσα στην καπιταλιστική και πατριαρχική κοινωνία οι εξουσιαστικές σχέσεις αναπτύσσονται και διατηρούνται. Τα άτομα που φέρουν πολλαπλές ταυτότητες δέχονται και πολλαπλές καταπιέσεις λόγω του φύλου, της τάξης ή της φυλής τους. Ταυτόχρονα ενισχύεται η έννοια της ιδιοκτησίας πάνω στα σώματα μας η οποία εκδηλώνεται με την έσχατη μορφή της την γυναικοκτονία και εμφυλοκτονία. Σε αυτό το πλαίσιο τα άτομα που υφίστανται οποιαδήποτε μορφή βίας ή κακοποίησης νιώθουν πως φέρουν αυτά την ευθύνη για ό,τι συμβαίνει, ότι το προκάλεσαν και υπάρχει το αίσθημα της ντροπής, οι ενοχές και ο φόβος. Αυτό συμβαίνει με την αναπαραγωγή του κανονικοποιημένου σεξιστικού λόγου, όπως είναι τα σεξιστικά αστεία, οι προσβολές κ.ο.κ, την ανοχή και συγκάλυψη από το κράτος και την κοινωνία περιστατικών που δημοσιοποιούνται, την ρομαντικοποιήση των κακοποιητών από ΜΜΕ. Δεν υπάρχει ζυγαριά ή μέτρο σύγκρισης για το τι είναι λιγότερο ή περισσότερο σεξιστικό/πατριαρχικό γιατί όλα τραυματίζουν και διαιωνίζουν τη βία.

Από την αποδόμηση στην αντίσταση (ή αλλιώς τι κάνουμε; )

Μέσα σε αυτή τη ζοφερή κατάσταση που τα περιστατικά έμφυλης βίας είναι διάχυτα στην καθημερινή μας ζωή και που οι θεσμικοί φορείς στους οποίους θα μπορούσε ένα άτομο να απευθυνθεί για βοήθεια είναι στην καλύτερη ελλιπείς και στη χειρότερη βλαπτικοί, είναι λογικό τα άτομα που βιώνουν κακοποίηση ή που είναι μάρτυρες της να νιώθουν ότι δεν μπορούν να κάνουν κάτι για να αλλάξουν την κατάσταση.

Αν θέλουμε όμως να κρατήσετε ένα συμπέρασμα διαβάζοντας αυτό το κείμενο είναι ότι αυτό δεν ισχύει.

Πράγματι, αν δούμε μεμονωμένα ένα περιστατικό, όπως μία γυναικοκτονία, πιθανότατα δε θα έχουμε τη δυνατότητα να το αποτρεψουμε… Όπως αναπτύχθηκε όμως παραπάνω η έμφυλη βία ούτε κορυφώνεται εν μία νυκτί, ούτε ασκείται από κάποια ειδική ράτσα, ούτε λαμβάνει χώρα αποκλειστικά σε σκοτεινά σοκάκια. Η έμφυλη βία δεν είναι τίποτα άλλο πέρα από την έκφραση με διαφορετικούς τρόπους και ένταση όλων των πατριαρχικών και ετεροκανονικών αντιλήψεων που μας μαθαίνουν από τη γέννα ως «φυσιολογικών». Και αυτό έχουμε τη δύναμη να το σταματήσουμε. Είναι στο χέρι μας να αποδομήσουμε τους έμφυλους ρόλους που μας μάθαν στην οικογένεια, το σχολείο, την εκκλησία, την τηλεόραση. Είναι στο χέρι μας να αμφισβητήσουμε το τι είναι «κανονικό», να συγκρουστούμε με όσους μας λένε πώς πρέπει να φερόμαστε, να ντυνόμαστε, να περπατάμε, να μιλάμε, πώς πρέπει να παίζουμε και να διασκεδάζουμε, με ποιον πρέπει να ερωτευόμαστε, πώς, που και πότε «επιτρέπεται» να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας. Είναι στο χέρι μας να αντιληφθούμε ότι το τι θεωρείται φυσιολογικό και τι όχι δεν προκύπτει από κάποιον νόμο της φύσης, αλλά επιβάλλεται και αλλάζει κατά το δοκούν από όσους κατέχουν την εξουσία προκειμένου να διαιρούν την κοινωνική βάση για να μην αμφισβητείται η κυριαρχία τους.

Είναι πολλές οι φορές που χάσαμε. Και πολλές ακόμα που θα χάσουμε…

Είναι όμως και φορές που νικήσαμε.

Ήταν μόλις πριν 5 χρόνια που μία απλή κουβέντα σερβιτόρας -αν θες βοήθεια έλα σε μένα- έδωσε τη δύναμη στην τότε 19χρονη Ε., επιζώσα trafficking από την Ηλιούπολη, να γλιτώσει από τον κακοποιητή, μαστρωπό (και μπάτσο) Μπουγιούκο. Ήταν οι γειτόνισσες που στάθηκαν δίπλα σε γυναίκα επιζώσα ενδοοικογενειακής βίας στο Βόλο που όταν άκουσαν φωνές δεν έκαναν τα στραβά μάτια αλλά πήγαν όλες μαζί στο σπίτι της και την απεγκλώβισαν. Ήταν οι επιζώσες κακοποίησης που αντί να σωπάσουν είπαν «me too» όταν μία εξ αυτών έκανε το βήμα να δημοσιοποιήσει τι της είχε συμβεί. Ήταν το κίνημα αλληλεγγύης που κρατάει ζωντανή τη μνήμη του τι έπαθε ο/η Ζακ/Zackie Oh που δεν αφήνουν περιθώριο σε επόμενους εν δυνάμει δολοφόνους να θεωρήσουν ότι μπορούν να τη βγάλουν καθαρή όταν σκοτώνουν άτομα που αποκλίνουν από τα πρότυπα της ετεροκανονικότητας. Ήταν οι χιλιάδες κόσμου που συγκεντρώθηκαν μία μέρα μετά την κουηρφοβική επίθεση στην Αριστοτέλους που δήλωσαν ότι αυτές οι επιθέσεις δεν είναι ανεκτές.

Οι ιστορίες έμφυλης βίας είναι καθημερινές, το ίδιο όμως και οι ιστορίες αντίστασης σε αυτήν.

Είναι το να μη γελάμε με τα αστεία για το πόσο κακές οδηγοί είναι οι γυναίκες, να μη θεωρούμε ρομαντική τη ζήλια και την κτητικότητα, να μην σωπαίνουμε όταν οι φίλοι μας μιλάνε υποτιμητικά για queer άτομα, να μην θεωρούμε αυτονόητο ότι η μαμά μας θα φροντίζει τον μπαμπά μας αλλά όχι το αντίστροφο, είναι να στηρίζουμε τις συναδέλφισσες μας όταν τις παρενοχλεί το αφεντικό. Εν ολίγοις, είναι να αποδομούμε τις πατριαρχικές και ετεροκανονικές αντιλήψεις, να στεκόμαστε αλληλέγγυα με τα άτομα που έχουν βιώσει κακοποίηση και να μη δείχνουμε καμία ανοχή στις μικρές και καθημερινές εκφάνσεις της έμφυλης βίας γιατί είναι αυτές που αν δεν τις ξεριζώσουμε από την αρχή θα θεριέψουν και θα γιγαντωθούν.

Πέρα όμως από όσα μπορεί να κάνει καθεμία και καθένα(ς) από εμάς σε ατομικό επίπεδο στην καθημερινότητά της/του προκειμένου να αποτραπούν περιστατικά έμφυλης βίας, είναι σημαντικό να δημιουργούμε κοινότητες και συλλογικότητες όπως φεμινιστικές/αντιπατριαρχικές/queer ομάδες προκειμένου να αναδεικνύονται ευρύτερα αυτά τα ζητήματα, να στεκόμαστε οργανωμένα απέναντι σε περιστατικά έμφυλης βίας, να δημιουργούμε ασφαλείς χώρους που θα λειτουργούν ενδυναμωτικά για επιζώντα κακοποίησης και θα μπορούν να σπαν το καθεστώς απομόνωσης που τους επιβάλλεται και να διεκδικούμε αλλαγές σε θεσμικό επίπεδο οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν στο σήμερα τις ζωές των ατόμων που υφίστανται κακοποίηση.

Διεκδικούμε:

• Επαρκείς δομές στέγασης θυμάτων έμφυλης/ενδοοικογενειακής βίας και εύρεση εργασίας για

να μπορούν να βιοπορίζονται όταν αποχωρούν από αυτές

• Κατάργηση του νόμου συνεπιμέλειας που αναγκάζει επιζώσες έμφυλης βίας να παραμένουν σε επαφή με τους κακοποιητές τους

• Μείωση του κόστους καταγγελίας περιστατικών έμφυλης/ενδοεικογενειακής βίας. Αλλαγή διαδικασιών για να μην επανατραυματίζονται τα επιζώντα σε αστυνομικά τμήματα ή δικαστικές αίθουσες.

• Κατοχύρωση δικαιωμάτων queer και διεμφυλικών ατόμων

• Διασφάλιση εργασιακών δικαιωμάτων των εργαζόμενων στον κλάδο της σεξεργασίας

• Ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας – κάλυψη από το σύστημα ασφάλισης των ιατρικών πράξεων που απαιτούνται για τη φυλομετάβαση

• Δημιουργία πλήρως στελεχωμένων δομών με κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό για στήριξη ανηλίκων θυμάτων κακοποίησης

Καμία ανοχή στην έμφυλη βία – Καμία μόνη – Κανένα μόνο